Archief: Stand van zaken 2011

mei


 

Stucwerk van hal en gang duurzaam gerestaureerd.

De 18e eeuwse entree van Huis de Witte Roos is van uitzonderlijk cultuurhistorisch belang. Tot de veertig meter lange gang kan slechts daglicht toetreden via enkele hooggeplaatste bovenlichten. Toch is het er vrolijk en licht. Dat komt door de witmarmeren vloer en de wit gesausde plafonds en wanden. De hal en gang is architectonisch geleed met blindnissen, de stucplafonds (waarschijnlijk ontworpen door Joseph Bollina) zijn fraai geornamenteerd.

Vloer, wanden en plafonds verkeerden al jaren in deplorabele staat. Herstel was dringend nodig: de marmeren vloer was verzakt en gescheurd, het stucplafond werd met lapmiddelen bijeengehouden. In de wanden zaten grote scheuren. De schade was het gevolg van ondeskundige betonbouw bij het buurpand, het vroegere vrachtverkeer op de gracht voor het huis, en lekkage tengevolge van slecht herstelde goten door vorige eigenaars.

De vloer moest er uit om daaronder isolatie en leidingen aan te brengen. Elke tegel werd afzonderlijk genummerd en gefotografeerd, in de werkplaats van de steenhouwer schoongemaakt en gelijmd, en daarna teruggebracht op een vernieuwde, geïsoleerde funderingsvloer.
Ten gevolge van vocht en zouten was het stucwerk van de wanden plaatselijk losgedrukt . De vocht- en zoutbelasting is gemeten en als oorzaak is optrekkend vocht vastgesteld. De onderste meter stucwerk is afgehakt. Afhankelijk van de situatie is er een scheidingslaag van lood aangebracht of zijn de muren geïnjecteerd tegen optrekkend vocht. Aansluitend is het stucwerk hersteld in geschikte mortels.


De houten plafonddragers moesten hier en daar worden vervangen omdat ze weggerot waren. De plafondopbouw is op traditionele wijze hersteld, met riet waartegen stucwerk in verschillende lagen wordt aangebracht. Deze constructie  zorgt voor een hecht geheel dat toch ook bewegingen kan opvangen. Het riet is bovendien isolerend.

De loszittende ornamenten en lijsten van de plafonds zijn vervangen of bijgewerkt. Daaraan voorafgaand zijn alle profielen zorgvuldig ontdaan van de vele kalklagen die de laatste tweehonderd jaar waren aangebracht en waardoor het fraaie stucwerk zijn scherpte had verloren: een minutieus werkje dat maanden duurde. De stukadoors hebben afgietsels gemaakt van de schoongemaakte ornamenten om daarmee kopieën te maken voor ontbrekende delen. Voor ontbrekende lijsten werd een trekmal gemaakt.

Voor het stucwerk zijn verschillende mortels gebruikt, afhankelijk van de ondergrond. Gips en hydraulische kalk zijn de basisbestanddelen. Het herstelde stucwerk moet nog uitharden. Vanouds wacht men een jaar om het kristallisatieproces zijn tijd te geven. Daarna wordt het stucwerk gesausd.